Narzedzia

Podstawowy zestaw recznych narzedzi stolarskich

Lista narzedzi do stolarstwa potrafi rozrosnac sie szybciej niz umiejetnosci. Na poczatku wiekszosc prac domowych - skrocenie deski, dopasowanie polki, naprawa krzesla - da sie wykonac niewielkim zestawem narzedzi recznych. Ponizej opisano grupy narzedzi wedlug funkcji, a nie marek.

Zestaw dlut stolarskich o roznych szerokosciach ostrza
Dluta o roznych szerokosciach ostrza. Zrodlo: Wikimedia Commons (licencja CC).

Pomiar i trasowanie

Dokladnosc projektu zaczyna sie przed pierwszym cieciem. Podstawowy zestaw to miarka zwijana lub skladany metr, katownik stolarski do sprawdzania kata prostego oraz olowek stolarski o plaskim rdzeniu, ktory nie toczy sie po desce. Do powtarzalnych odleglosci przydaje sie znacznik lub zwykla listwa z naniesionymi punktami.

Pily reczne

Do ciecia w poprzek wlokien sluzy pila platnica lub plotnica z odpowiednim ukladem zebow; do ciec wzdluznych - pila o wiekszym rozstawie zebow. Pila grzbietnica ze sztywnym usztywnieniem grzbietu daje precyzyjne, plytkie ciecia, na przyklad przy laczeniach. Dla osoby zaczynajacej jedna uniwersalna pila platnica zwykle wystarcza.

Dluta

Dluta sluza do wycinania gniazd, czyszczenia naroznikow i dopasowywania polaczen. Praktyczny poczatkowy zestaw to kilka szerokosci, na przyklad waska, srednia i szeroka. Dluto jest tak dobre, jak jego ostrze - regularne ostrzenie na kamieniu ma wiekszy wplyw na efekt niz cena narzedzia.

Uwaga praktyczna: wieksza liczba narzedzi nie zastapi naostrzonego ostrza. Tepe dluto lub strug wymaga wiekszej sily, co zwieksza ryzyko zeslizgniecia i skaleczenia.

Struganie

Strug reczny wyrownuje powierzchnie i usuwa niewielkie nierownosci. Mniejszy strug jest latwiejszy do opanowania na poczatku niz dlugi strug do fugowania. Ustawienie glebokosci wiora reguluje sie stopniowo - cienki wior daje gladsza powierzchnie i mniejsze ryzyko wyrwania wlokien.

Mocowanie

Element, ktory sie rusza, jest trudny do obrobki i niebezpieczny. Sciski stolarskie oraz prosty imadlo lub stol z mozliwoscia zamocowania deski to czesto pomijany, a kluczowy element warsztatu.

Orientacyjny zestaw na start

GrupaNarzedzieZastosowanie
PomiarMiarka, katownik, olowekTrasowanie i sprawdzanie katow
CieciePila platnicaCiecie w poprzek wlokien
WybieranieDluta (kilka szerokosci)Gniazda, naroza, dopasowanie
WyrownanieStrug recznyWyrownanie powierzchni
MocowanieSciskiStabilne trzymanie elementu
Narzedzia reczne Bezpieczenstwo Warsztat domowy

Wiecej o przygotowaniu materialu opisano w artykule o obrobce i wykanczaniu drewna, a praktyczne zastosowanie tych narzedzi pokazano w opisie budowy polki.

Materialy zrodlowe dotyczace zasad bezpieczenstwa narzedzi recznych udostepnia midzy innymi Centralny Instytut Ochrony Pracy.