Obrobka i wykanczanie drewna
Efekt koncowy projektu w duzej mierze zalezy od tego, co dzieje sie po cieciu i laczeniu. Ten material opisuje trzy etapy: przygotowanie i sezonowanie drewna, szlifowanie oraz wykanczanie powierzchni. Kolejnosc ma znaczenie - powierzchnia zaolejowana lub polakierowana zbyt wczesnie utrwala wszystkie wczesniejsze niedoróbki.
Wilgotnosc i sezonowanie
Drewno jest materialem higroskopijnym: oddaje i pochlania wilgoc w zaleznosci od otoczenia, zmieniajac przy tym wymiary, glownie w poprzek wlokien. Deska kupiona na zewnatrz lub w nieogrzewanym magazynie ma zwykle inna wilgotnosc niz wnetrze mieszkania. Dlatego przed dokladnym docinaniem warto pozwolic materialowi poleżeć kilka dni w pomieszczeniu, w ktorym ostatecznie bedzie uzywany.
Szlifowanie
Szlifowanie prowadzi sie etapami, od grubszego ziarna do drobniejszego, zawsze wzdluz wlokien. Przeskakiwanie kilku gradacji naraz zostawia rysy, ktore ujawniaja sie dopiero po naniesieniu wykonczenia. Typowa sekwencja dla drewna litego:
- Ziarno grube (ok. 80-100) - usuwanie sladow narzedzi i wyrownanie.
- Ziarno srednie (ok. 120-150) - usuwanie rys po poprzednim etapie.
- Ziarno drobne (ok. 180-220) - wygladzenie przed wykonczeniem.
Pomocna technika to zwilzenie powierzchni woda po pierwszym szlifowaniu. Wilgoc unosi koncowki wlokien, ktore po wyschnieciu mozna scciac drobniejszym papierem - dzieki temu powierzchnia pozostaje gladka takze po naniesieniu wodnych wykonczen.
Wykanczanie powierzchni
Wybor wykonczenia zalezy od przeznaczenia przedmiotu i oczekiwanego wygladu. Trzy popularne grupy:
- Oleje - wnikaja w drewno, podkreslaja rysunek slojow i daja matowy efekt; latwe do odnowienia, lecz mniej odporne na zarysowania.
- Woski - czesto stosowane jako warstwa wierzchnia, daja przyjemny w dotyku, jedwabisty polysk; wymagaja okresowego odnawiania.
- Lakiery - tworza warstwe na powierzchni, bardziej odporna na wilgoc i scieranie; trudniejsze do punktowej naprawy.
Skrocony przebieg pracy
| Etap | Czynnosc | Cel |
|---|---|---|
| 1 | Sezonowanie | Wyrownanie wilgotnosci z otoczeniem |
| 2 | Szlifowanie etapami | Stopniowe wygladzanie wzdluz wlokien |
| 3 | Odpylenie | Usuniecie pylu przed wykonczeniem |
| 4 | Wykonczenie | Olej, wosk lub lakier zaleznie od uzycia |
Dobor wlasciwych narzedzi opisano w artykule o recznych narzedziach stolarskich, a praktyczne wykonczenie gotowego elementu znajdziesz w opisie budowy polki.
Ogolne informacje o wlasciwosciach drewna jako materialu udostepnia Forest Products Laboratory.